Weinig onderwerpen leiden onder christenen tot zoveel vragen als de plaats van Gods wet. Sommigen menen dat met de dood van Christus de gehele wet van het Oude Testament haar betekenis verloor. Anderen zijn ervan overtuigd dat alle bepalingen uit Mozes nog steeds letterlijk van kracht zijn. Beide opvattingen ontstaan echter wanneer verschillende soorten wetgeving op één hoop worden gegooid.
De Bijbel maakt een duidelijk onderscheid. Enerzijds is er de morele wet: de Tien Geboden, rechtstreeks door God uitgesproken en met Zijn eigen vinger op stenen tafelen geschreven. Anderzijds zijn er de ceremoniële en burgerlijke bepalingen die God door Mozes gaf om Israël als volk te leiden en die vooruitwezen naar de komst van de Messias.
Wie dit onderscheid begrijpt, ontdekt dat er geen tegenstelling bestaat tussen wet en genade. Integendeel: juist het evangelie laat zien hoe heilig Gods wet is en hoe groot Zijn liefde voor verloren mensen.
Ook Ellen White benadrukt dit onderscheid herhaaldelijk. Zij schrijft dat veel christenen "een sluier voor hun ogen" hebben, waardoor zij niet zien dat niet de morele wet, maar uitsluitend de ceremoniële wet bij het kruis haar einde vond. Volgens haar bleef de morele wet altijd bestaan, omdat zij de grondslag vormt van Gods regering(i).
Eén God, twee soorten wetgeving
Wanneer we de eerste vijf boeken van de Bijbel lezen, valt iets opvallends op. Niet alle wetten worden op dezelfde wijze gegeven.
De Tien Geboden nemen een unieke plaats in. God sprak ze Zelf uit vanaf de Sinaï. Hij schreef ze met Zijn eigen vinger op stenen tafelen en liet ze bewaren in de ark van het verbond, het heiligste voorwerp van het heiligdom.
Mozes beschrijft dit onderscheid zorgvuldig:
📖 Deuteronomium 4:13 HSV13Hij maakte u Zijn verbond bekend, dat Hij u beval te doen, de Tien Woorden, en Hij schreef ze op twee stenen tafelen.Direct daarna vervolgt Mozes:
📖 Deuteronomium 4:14 HSV14En mij gebood de HEERE in die tijd om u verordeningen en bepalingen te leren, om die te doen in het land waar u naartoe trekt om het in bezit te nemen.Dat verschil is niet toevallig. De Tien Geboden worden rechtstreeks door God gegeven, terwijl Mozes vervolgens de inzettingen en bepalingen onderwijst die Israël nodig had voor zijn eredienst en nationale leven.
Ook later wordt dit onderscheid opnieuw zichtbaar. Nadat God de nieuwe stenen tafelen heeft beschreven 📖 Exodus 34:1,28 HSV1Toen zei de HEERE tegen Mozes: Houw twee stenen tafelen voor u uit, zoals de eerste, dan zal Ik op die tafelen de woorden schrijven die op de eerste tafelen stonden, die u in stukken gebroken hebt. 28Hij was daar namelijk veertig dagen en veertig nachten bij de HEERE Hij at geen brood en dronk geen water. En God schreef op de tafelen de woorden van het verbond, de Tien Woorden., krijgt Mozes de opdracht de overige inzettingen op te schrijven 📖 Exodus 34:27 HSV27Verder zei de HEERE tegen Mozes: Schrijf deze woorden voor uzelf op, want op grond van deze woorden heb Ik een verbond met u en met Israël gesloten.. De Bijbel zelf maakt dus onderscheid tussen Gods eigen geschreven wet en de wetten die Mozes in een boek vastlegde.
Dit verschil zegt iets over hun karakter. De morele wet openbaart Gods eigen wezen. Zij beschrijft niet slechts wat God van mensen verlangt, maar wie Hij Zelf is: heilig, rechtvaardig, trouw en liefdevol. De ceremoniële wet daarentegen had een andere functie. Zij moest zondaren voortdurend wijzen op hun behoefte aan een Verlosser.
Waarom offers noodzakelijk waren
Na de zondeval stond de mens schuldig tegenover een heilige God. Gods wet kon niet worden genegeerd, want dan zou Gods eigen rechtvaardigheid worden ontkend. Tegelijk wilde God de mens redden.
Vanaf het eerste offer buiten Eden wees ieder lam daarom vooruit naar een toekomstige Verlosser. Iedere offerdienst predikte hetzelfde evangelie. Iedere priester wees vooruit naar de ware Hogepriester. Iedere bloedstorting herinnerde eraan dat zonder het vergieten van bloed geen vergeving plaatsvindt 📖 Hebreeën 9:22 HSV22En bijna alles wordt volgens de wet door bloed gereinigd, en zonder het vergieten van bloed vindt er geen vergeving plaats..
Toen Johannes de Doper Jezus zag, riep hij daarom:
📖 Johannes 1:29 HSV29De Zie het Lam van God, Dat de zonde van de wereld wegneemt!Daarmee bereikte het gehele offersysteem zijn doel. Ellen White verwoordt dit bijzonder treffend(ii):
📖 The Bible Echo, 15 juli 1893Christus is de werkelijkheid waarvan het gehele offersysteem slechts de schaduw was. Toen Christus stierf, hield de schaduw op te bestaan. Het typische systeem werd afgeschaft, maar Gods wet werd juist verheerlijkt en grootgemaakt.Het is daarom van groot belang te zien wat precies ophield bij Golgotha. Niet Gods morele wet verdween, maar het systeem dat naar Christus verwees. De schaduw verdwijnt zodra de werkelijkheid verschijnt.
Het kruis bewijst de onveranderlijkheid van Gods Wet
Misschien is er geen krachtiger argument voor de blijvende geldigheid van Gods morele wet dan het kruis zelf.
Stel dat God Zijn wet eenvoudig had kunnen veranderen. Waarom zou Zijn eigen Zoon dan de verschrikkelijke dood aan het kruis hebben moeten sterven?
Het antwoord ligt voor de hand. Omdat Gods wet Zijn eigen karakter weerspiegelt, kon zij niet worden aangepast zonder dat God Zichzelf zou veranderen.
Daarom droeg Christus niet de afschaffing van de wet, maar de straf die de wet eiste. Ellen White schrijft hierover(iii):
📖 The Great ControversyIndien het mogelijk was geweest de wet te veranderen of terzijde te stellen, dan had Christus niet hoeven sterven om de mens van de straf van de zonde te redden. Zijn dood bewijst juist de onveranderlijkheid van Gods wet.Het kruis is dus niet het bewijs dat Gods wet werd afgeschaft. Het is juist het grootste bewijs dat zij eeuwig vaststaat.
Juist omdat Gods wet onveranderlijk is, kon de zonde niet eenvoudig worden genegeerd. En juist daarom werd Gods liefde zichtbaar toen Hij Zelf in Christus de straf droeg die de mens verdiend had.
Christus verhoogde de wet
Jezus kwam niet om Gods wet minder belangrijk te maken. Hij bracht haar juist terug naar haar oorspronkelijke bedoeling. In de Bergrede zegt Hij herhaaldelijk:
📖 Mattheüs 5U hebt gehoord... maar Ík zeg u.Daarmee vervangt Hij de wet niet, maar corrigeert Hij de oppervlakkige uitleg van de schriftgeleerden.
Moord begint al met haat. Overspel begint al in het hart. Liefde gaat verder dan uiterlijke gehoorzaamheid. Hiermee vervult Christus de profetie van Jesaja:
📖 Jesaja 42:21 HSV21De HEERE was hem genegen omwille van Zijn gerechtigheid, Hij maakte hem groot door de wet, en luisterrijk.De wet wordt niet kleiner onder het evangelie. Zij wordt dieper. Niet alleen het handelen wordt beoordeeld, maar ook het hart waaruit het handelen voortkomt.
Bekijk de volledige Bijbelstudie
Na het lezen van dit artikel wilt u wellicht de volledige Bijbelstudie bekijken. In deze prediking worden de Bijbelteksten uitvoerig behandeld en wordt aan de hand van de Schrift uitgelegd waarom de Tien Geboden een blijvende plaats innemen in Gods verlossingsplan, terwijl de ceremoniële wet haar vervulling vond in Jezus Christus. Ook komen veelvoorkomende misverstanden over de wet, het kruis en het nieuwe verbond aan bod. De presentatie bevat aanvullende Bijbelgedeelten en illustraties die de samenhang tussen het Oude en Nieuwe Testament helder laten zien.
